Verzeichnis der von

verfassten bzw. von ihm herausgegebenen Bücher

Fettdruck = im Bestand der Klosterbibliothek Oberried

 

1747   Opus musicum. (Sumptibus Matthaei Rieger bibliopolae Augustae Vindelic) KI. Folio

1747   24 Offertoria solennia, Remigius Klesatl und Martinus Gerbert, Rieger Augsburg

1752   Theses selectae ex Theologia dogmatica et morali disputationi expositiae per decursum studii a. P. Martino Gerbert, Freiburg 50 S.

1754   Apparatus ad eruditionem theologicam, institutioni tironum Congregationis S. Blasii O.S.B. in silva nigra destinatus nunc primum in lucem prodit (Friburg. typis J. G. Felner Univers. Typ.)        

1756   Theologia vetus et nova circa praesentiam Christi in Eucharistia hoc est: modus ac ratio adstruendi explicandique augustissimum hoc mysterium (Friburgi Brisg. J. G. Felnerus Typographus academ.) 548 S.

1757   Praxis regulae SS. Patris Benedicti. E gallico in latinum sermonem transtulit P. M. G. O. S. B. (Typis Monasterii S. Blasii)  

1757   Principia theologiae exegeticae. Praemittuntur prolegomena theologiae christianae universae. Accedit mantissa de traditionibus ecclesiae arcanis. (Typis Monast. S. Blasii) 454 Seiten        

1758   Principia (II) theologiae dogmaticae juxta seriem temporum et traditionis ecclesiasticae digesta (Typis Monast. S. Blasii) 451 Seiten    

1758   Principia (III) theologiae symbolicae, ubi ordine symboli apostolici praecipua doctrinae christianae capita explicantur asserunterque (Typis Monast. S. Blasii) 448 Seiten

1758   Principia (IV) theologiae mysticae ad renovationem interiorem, et sanctificationem christiani hominis (Typis Monast. S. Blasii) 465 Seiten

1758   Principia (V) theologiae moralis juxta principa et legem evangelicam (Typis Monast. S. Blasii) 506 Seiten  

1758   Principia (VI) theologiae canonicae quoad exteriorem ecclesiae formam et gubernationem (Typis Monast. S. Blasii) 500 Seiten

1758   De recto et perverso usu theologiae scholasticae (Litteris San-Blasianis) 204 Seiten

1758   De ratione exercitiorum scholasticorum praecipue disputationum cum inter catholicos, tum contra haereticos in rebus fidei (Litteris San-Blasianis) 151 Seiten

1759   Principia (VII) theologiae sacramentalis septem sacramentorum Novi Testamenti doctrinam complexa (Typis Monast. S. Blasii) 600 Seiten

1759   Principia (VIII) theologiae liturgicae quoad divinum officium, Dei cultum et sanctorum (Typis Monast. S. Blasii) 452 Seiten      

1760   Demonstratio verae religionis veraeque ecclesiae contra quasvis falsas (Typis San-Blasianis) 736 Seiten    

1760   De legitima ecclesiastica potestate circa sacra et profana (Typis Monast. S. Blasii) 808 Seiten              

1761   De communione potestatis ecclesiasticae inter summos ecclesiae principes pontificem, & episcopos (Typis Monast. S. Blasii) 640 Seiten

1762   De christiana felicitate hujus vitae (Typis San-Blasianis) 269 Seiten

1762   De radiis divinitatis in operibus naturae (Typis Monast. S. Blasii) Dissertatio I (320 Seiten)

1762   De radiis divinitatis in operibus providentiae (Typis Monast. S. Blasii) Dissertatio II (342 Seiten)

1762   De radiis divinitatis in operibus gratiae (Typis Monast. S. Blasii) Dissertatio III (349 Seiten)

1763   De aequa morum censura adversus rigidiorem et remissiorem (Typis Monast S. Blasii) 338 Seiten

1764   Apparatus ad eruditionem theologicam. Editio secunda, revisa et correcta (Typis Monast. S. Blasii) 211 Seiten        

1764   De selectu theologico circa effectus sacramentorum (Typis San-Blasianis) 260 Seiten               

1764   De eo, quod est juris divini et ecclesiatici in sacramentis, praesertim confirmationis (Typis San-Blasianis) 385 Seiten     

1765   De dierum festorum numero minuendo, celebritate amplianda (Typis San-Blasianis) 152 Seiten

1765   Iter Alemannicum, accedit Italicum et Gallicum. Sequuntur Glossaria theotisca ex codicibus manuscriptis a saeculo IX. usque XIII. (Typis San-Blasianis) 519 und 144 Seiten         

1766   De peccato in Spiritum Sanctum in hac et altera vita irremissibili. Accedit Paraphrasis cum notis selectis in epistolam D. Pauli ad Hebraeos (Typis San-Blasianis) 304 Seiten       

1770   Constitutiones pro PP.expositiis principalis & imperialis Monasterii accongregationis ad S. Blasium in silva nigra ex corpore constitutionum eiusdem congragationis excerptae et iussu reverendissimi ac celsissimi Domini Martini II. Abbatis S. Blasianis, S. R. Principis &c.&c.&c. publicatae A.D. MDCCLXX. 22 Seiten, nachgebunden: I. Verordnung Wie ein Blasianischer Religios sowol inner- als ausser dem Kloster, auch zu Pferd, und auf der Reyse gekleidet seyn solle. Auch von ein- und andern dahin einfliessenden Sachen – gegeben den 20ten Christmonats 1770 MARTINUS Abbas - 6 Seiten und II. Verordnung Betreffend die Bestimmung der Nachbarschaftsgränzen – gegeben St. Blasien den 20ten Christmonats 1770  MARTINUS Abbas 5 Seiten = gesamt 33 Seiten  

1772   Codex epistolaris Rudolphi I. Romanorum regis locupletior ex Mss. bibliothecae ceas. Vindobonensis editus ac commentario illustratus. Praemittuntur Fasti Rudolphini seu rerum gestarum gloria, ex ipsis cum epistolis, tum aliis antiquis monumentis et scriptoribus. Accedunt Auctaria Diplomatum, cum indice. (Typis San-Blasianis) 4 + 6 + 184 + 254 Seiten

1772   De translatis habsburgo-austriacorum principum eorumque coniugum cadaveribus ex ecclesia cathedrali basileensi et monasterio koenigsfeldensi in Helvetia ad conditorium novum monasterii S. Blasii in silva nigra (Typis San-Blasianis) 150 Seiten

1772   Praxis regulae SS. Patris Benedicti. E gallico in latinum sermonem transtulit P. M. G. O. S. B. Editio secunda (Typis Monasterii S. Blasii) 293 Seiten   

1773   Iter alemannicum, accedit Italicum et Gallicum. Editio secunda, reuisa, & correcta

1774   De cantu et musica sacra a prima ecclesiae aetate usque ad praesens tempus (Typis San-Blasianis) Tomus I (590 Seiten) u. Tomus II (409 Seiten dazu 112 Seiten Missa in Coena Domini und 35 Bildtafeln)

1774   Graduale Romano Monasticum pro choro Monasterii S. Blasii in Nigra Silva – Pars Prima 180 + 184 + XXXII Seiten

1776   Daemonurgia theologice expensa seu de potestate daemonum in rebus humanis, deque potestate in daemones a Christo ecclesiae relicta 6 und 232 Seiten

1776   Vetus Liturgia alemannica, disquisitionibus praeviis, notis, et observationibus illustrata, quam Sanctissimo D. N. Pio VI. (Typis San-Blasianis) Tomus I (416 Seiten), Tomus II (Seiten 417 bis 1048)

1777   Monumenta veteris liturgiae alemannicae – Pars I – Complectitur ea, quae ad celebrationem missae pertinent. (Typis San Blasianis) Tomus I 500 Seiten

1779   Monumenta veteris liturgiae alemannicae – Pars altera. Complectitur ea, quae ad celebrationem sacramentorum, offficia quaeque eccesiastica pertinent. Accedit Pars III. Ritualis, Pars IV Hermeneutica) (Typis San Blasianis) Tomus II 354 Seiten

1783   Historia nigrae Silvae ordinis S. Benedicti coloniae (Typis San-Blasianis) Tomus I 4 + 512 Seiten 

1784   Scriptores ecclesiastici de musica sacra potissimum ex variis Italiae, Galliae et Germaniae codicibus manuscriptis collecti et nunc primum publica luce donati (Typis San Blasianis) Tomus I 44 + 348 Seiten, Tomus II 10 + 393 Seiten, Tomus III 6 + 402 Seiten

1785   Crypta San-Blasiana nova principum austriacorum translatis eorum cadaveribus ex ecclesia cathedrali basileensi et monasterio koenigsfeldensi in Helvetia anno MDCCLXX ad conditorium novum monasterii S. Blasii in nigra silva (Typis San-Blasianis) 150 Seiten (vollständig identisch mit der 1772 erschienenen Schrift "De translatis habsburgo-austriacorum principum . . . cadaveribus . . ." )

1787   Solitudo sacra seu exercitia spiritualia octo, vel decem dierum ex doctrina, et exemplis SS. Scripturae et SS. Patrum, in usum pastorum ecclesiae. 16 und 382 Seiten, Apud Nicolaum Doll, Bibliop., Augustae Vindelicorum MDCCLXXXVII (aus Anlass seines 50jährigen Professjubiläums seinen Mitbrüdern gewidmet)       

1788   Historia nigrae Silvae ordinis S. Benedicti coloniae a Sec XIII ad praesens usque tempus. (Typis San-Blasianis) Tomus II 555 Seiten

1788   Historia nigrae Silvae ordinis S. Benedicti coloniae – Codex Diplomaticus (Typis San-Blasianis) Tomus III 450 Seiten

1789   Ecclesia militans regnum Christi in terris in suis fatis repraesentata (Typis San-Blasianis) Tomus I 368 Seiten

1789   Ecclesia militans regnum Christi in terris in suis fatis repraesentata (Typis San-Blasianis) Tomus II 368 Seiten

1791   Jansenistricarum controversiarum ex doctrina S. Augustini retractatio (Typis San-Blasianis) 173 Seiten

1791   Nabuchodonosor somnians regna et regnorum ruinas a theocratia exorbitantium. Prodromus Ecclesiae militantis regni Christi in terris in eos qui, quae Deus destruxit instruere et quae instruxit, destruere contendunt. dabei: Endliche Aussicht der Aufklärung Teutschlandes (ein Gedicht in deutscher Sprache) gesamt 160 Seiten (beides nachgebunden einem 2. Band der “Ecclesia militans” von 1789)       

1792   Hermanni Contracti Chronici continuatio altera seu Bernoldi Chronicon etc. = Monumentorum res Alemannicas illustrantium tomus II et ultimus. Ab editore tomi primi (Ussermann). Enthält p. VII-LI "Martin Gerberti observationes in Berholdi seu Bernoldi opuscula" (Typis San-Blasianis) 514 Seiten

1793   De periclitante hodierno ecclesiae statu praesertim in Gallia. Ad hierarchas in communione potestatis ecclesiaticae inter summos ecclesiae pastores, pontificem et episcopo constitutos libellus. (1793, ohne Angabe von Verfasser und Druckort) 218 Seiten

1793   Observationes in saeculum Christi(anum) tertium et quartum (Typis San-Blasianis)

1793   De Sublimi in Evangelio Christi juxta divinam Verbi incarnati oeconomiam (Typis San-Blasianis)Tomus I 12 + 368 Seiten, Tomus II 415 Seiten, Tomus III 450 Seiten (herausgegeben erst nach Gerberts Tod von seinem Nachfolger)

*  *  *  *  *

Als Übersetzung von Fürstabt Martin II. Gerbert verfasster Originale erschienen:

1767   Reisen durch Alemannien, Welschland und Frankreich. Ins Deutsche übersetzt von J. L. Köhler (Ulm, Frankfurt und Leipzig. J. C. Wohler) 478 Seiten (Übersetzung des 1765 von Fürstabt Martin II. Gerbert verfassten Originals „Iter allemanicum, accedit italicum et gallicum . . .“)

1792   Abwechselndes Glück und Unglück der Kirche Jesu Christi, durch alle Jahrhunderte. Ein Auszug aus dem Werke Ecclesia militans Regnum Christi &c. Aus dem Wälschen. 2 in 1 Bd. August Riegers Söhne, 263 Seiten

1993   Geschichte des Schwarzwaldes – Siedlungsgebiet des Ordens des heiligen Benedikt – zusammengestellt und bebildert von Martin Gerbert Abt des Klosters und der Kongregation St. Blasien in demselben Walde und Fürst des Heiligen Römischen Reiches – Aus dem lateinischen Originaltext übersetzt von Adalbert Weh – Studienausgabe – Rombach GmbH Druck- und Verlagshaus Freiburg, Bd. 1 810 Seiten, Bd. 2 841 Seiten

 

*  *  *  *  *

Die nachfolgenden Werke wurden auf Veranlassung Fürstabt Gerberts als Landesherr für die Menschen in seinem Herrschaftsbereich, der Grafschaft Bonndorf, herausgegeben:

1770   Kurzgefasste Regeln der Schreibkunst samt Vorschriften zum Gebrauch der St. Blasischen Landschulen (herausgegeben auf Veranlassung von Fürstabt Martin II. Gerbert)

1771   Tagzeiten von dem Hochwürdigsten Geheimnisse des Altars, zu bequemerem Gebrauch deren, welche sich dessen ewiger Anbethung wiedmen auf alle Tage der Woche, St. Blasien

1773   Die christliche Lehre in Liedern, nebst einem Anhange einiger Lieder, bey der Heil. Messe, vor und nach der Predigt, bey Bittgängen, und anderen Gelegenheiten, zum Gebrauche der St. Blasianischen Landschulen, Bonndorf

1780   Römisch-katholischer Katechismus für die dritte Classe der Kinder in den St. Blasianischen Landschulen auch für alle Erwachse­nen zu einem höchst-nützlichen Lesebuch an Sonn und Feiertagen

1781   Römisch-katholischer Katechismus für die zwote Classe der Kinder in den St. Blasianischen Landschulen

1782   Römisch-katholischer Katechismus für die erste Classe der Kinder in den St. Blasianischen Landschulen

*  *  *  *  *

Die nachfolgenden Werke ließ Fürstabt Martin II. Gerbert - versehen mit einer eigenen Widmung - neu auflegen:

1772   Taphographia principum Austriae in qua Marchionum, Ducum, Archiducumque Austriae, utriusque sexus, Monumenta, Funerea, omnis generis, pleraque … quod est Monumentorum Aug. domus austriacae ... tomus IV et ultimus ... rr. PP. M. Herrgott et R. Heer post mortem … restituit, novis accessionibus auxit, & ad haec usque tempora deduxit Martinus Gerbertus. pars prior (552 Seiten) Editio secunda (Typis San-Blasianis)

1772   Taphographia principum Austriae in qua Marchionum, Ducum, Archiducumque Austriae, utriusque sexus, Monumenta, Funerea, omnis generis, pleraque … quod est Monumentorum Aug. domus austriacae ... tomus IV et ultimus ... tomus IV et ultimus ... rr. PP. M. Herrgott et R. Heer post mortem restituit, novis accessionibus auxit, et ad haec usque tempora deduxit Martinus Gerbertus. pars posterior (193 Seiten Text und 113 Seiten Tafeln) Editio secunda (Typis San-Blasianis)

1773   Pinacotheca principum Austriae in qua Marchionum, Ducum, Archiducumque Austriae, utriusque sexus simulacra, statuae, analglypha, ceteraque sculpta … quod est Monumentorum Aug. domus austriacae … Tomus III. ... rr. PP. M. Herrgott & R. Heer ... post quorum mortem recognovit, preloque commisit Martinus Gerbertus (Typis San-Blasianis), pars prior, Editio secunda.  (117 Seiten + 112 Bildtafeln)

1773   Pinacotheca principum Austriae in qua Marchionum, Ducum, Archiducumque Austriae, utriusque sexus simulacra, statuae, analglypha, ceteraque sculpta … quod est Monumentorum Aug. domus austriacae … Tomus III. ... rr. PP. M. Herrgott & R. Heer ... post quorum mortem recognovit, preloque commisit Martinus Gerbertus. (Typis San-Blasianis), pars posterior, Editio secunda. (368 Seiten)

1789   Nummotheca Principum Austriae ..., Pars prima Tomi II und Pars secunda Tomi II (Typis San-Blasianis) editio secunda

Alle Bände dieser Reihe waren bereits früher erschienen bei Kaliwoda in Wien, bei Satron in Freiburg und/oder bei Felner in Freiburg. Hierzu gehören:

1750   Monumenta aug. Domus austriacae in quinqe tomos divisa – Tomus primus - Sigilla vetera, & insignia com antiqua, tum recentiora varii generis complectitur, quibus usi sunt marchiones, duces, archiducesque austriae … P.P.R. Marquardi Herrgott ord. S. Benedicti gedruckt bei Leopoldus Joannes Kaliwoda in Wien

*  *  *  *  *

Weiter erschien während der Amtszeit von Fürstabt Martin II. Gerbert in St. Blasien:

1770   Feyerliche Uebersetzung der kayserlich, königlich auch herzoglich-oesterreichischen Höchsten Leichen aus Ihren Grabstädten Basel und Königsfelden in der Schweiz nach dem Fürstlichen Stift St. Blasien auf dem Schwarzwald den 14. Wintermonats 1770 (St. Blasien) 38 Seiten

1784   Feyerlichkeit des in dem fürstl. Stift St. Blasien eingeweihten neuen Tempels (St. Gallische Klosterdruckerei) 201 Seiten

1785   De Rudolpho Suevico comite de Rhinfelden, duce, rege deque ejus famiglia . . . apud D. Blasii sepulta (Typis San-Blasianis) 165 Seiten

1791   Codex Diplomaticus Alemanniae et Burgundiae Trans-Iuranae intra fines doecesis Constantiensis cev fundamentum historiae eiusdem dioecesis – Tomus I – Continens diplomata, Privilegia, Praecepta, omnis generis chartas pagenses inde a medio sec. VII ad finem seculi X - Edidit, notisque illustravit P. Trudpertus Neugart – (Typis San-Blasianis) 652 Seiten

1795   Codex Diplomaticus Alemanniae et Burgundiae Trans-Iuranae intra fines doecesis Constantiensis – Tomus II - Sistens diplomata, ac privilegia cum pontificia, tum regia, omnisque generis chartas a sec. IX ad sec XVIII – Edidit, notisque illustravit P. Trudpertus Neugart – (Typis San-Blasianis) 562 Seiten

Weitere im Bestand der Fürstabt-Gerbert-Sammlung befindliche Werke:

1778       Doctrina de sacramento poenitentia recte administrando: Tum eminent. cardinalium, tum illust. episcoporum dissertationibus, epistolis pastoralibus, decretis &c. explicta, & asserta. Iterum edidit variisque accessionibus, praecipue nova canonum collectione eandeminrem ex conciliis germaniae. - Typis San - Blasianis

1784       Scriptores ecclesiastici de musica sacra potissimum (Typis San Blasianis) I 348 Seiten, II 393 Seiten, III 402 Seiten (Anastatischer Neudruck (Faksimile des Erstdrucks), Milano, Bolletino Bibliografico Musicale 1931)

1795       Friedrich Schlichtegroll (1765–1822) Nekrolog auf das Jahr 1793 - Enthaltend Nachrichten von dem Leben merkwürdiger in diesem Jahr verstorbenen Personen (u.a. Nekrolog auf Fürstabt Gerbert 2 Bd.

1946       Arthur Allgeier: Bibliotheksgeschichtliche Nachrichten im Briefwechsel des Kardinals Garampi mit Fürstabt Gerbert von St. Blasien - Biblioteca Apostolica Vaticana

1957       Briefe und Akten des Fürstabtes Martin II. Gerbert von St. Blasien 1783-1793 (Band I Politische Korrespondenz 307 S. und Band II Wissenschaftliche Korrespondenz 480 S.) herausgegeben von der   Kommission für geschichtliche Landeskunde nach Vorarbeiten von Georg Pfeilschifter und Arthur Allgeier bearbeitet von Wolfgang Müller

1989       Prof. Michael Bernhard: Clavis Gerberti – Eine Revision von Martin Gerberts Scriptores ecclesiastici de musica sacra potissimum  Teil 1 , erschienen im Verlag der Bayr. Akademie der Wissenschaften

1993       Martin Gerbert: Geschichte des Schwarzwaldes - Siedlungsgebiet des Ordens des heiligen Benedikt - Bd. 1 und 2, zusammengestellt und bebildert von Martin Gerbert, aus dem lateinischen Originaltext übersetzt von Adalbert Weh, Verlag Rombach Freiburg

 *  *  *  *  *

Nachfolgende Werke stehen der Fürstabt-Gerbert-Sammlung als Leihgaben zur Verfügung:

ca. 1910    A. Buisson: Zur Baugeschichteder ehemaligen Benediktinerabtei St Blasien

1921          Georg Pfeilschifter: Die St. Blasianische Germania Sacra - Ein Beitrag zur Historiographie des 18.    Jahrhunderts, Verlag Josef Kösel & Friedrich Pustet Kempten 

1921          LudwigSchmieder, Baurat:Das ehemalige Benediktinerkloster St. Blasien, Druck u. Verlag C. F. Müllersche Hofbuchhandlung Karlsruhe (aus der Reihe "Vom Bodensee zum Main - Heimatblätter herausgegeben vom Landesverein Badische Heimat")

1962          Kaspar Elm: Beiträge zur Geschichte des Wilhelmitenordens, Böhlau Verlag Köln und Graz 

1970          Franz M. Hilger: Martin Gerbert - Fürst und Abt von St. Blasien - Festschrift zur 250. Wiederkehr seines Geburtstages mit einem Anhang über die Geschichte der Stadt St. Blasien von Franz Schuhwerk, Rosgarten Verlag Konstanz 

1983          Heinrich Heidegger und Hugo Ott (Hrsg.): St. Blasien - Festschrift aus Anlaß des 200-jährigen Bestehens der Kloster- und Pfarrkirche, Verlag Schnell & Steiner München u. Zürich 

1983          Rudolph Morath: Peter Mayer 1718-1800 - Der Universität Freiburg i. Br. Bürger, Kupferstecher und Maler, herausgegeben im Rahmen der Freiburger Beiträge zur Wissenschafts- und Universitätsgeschichte von Hugo Ott, Verlag Karl Alber Freiburg/München 

1983          H. K.Schneider u. F. Röhrl: Zauberisches Dreisamtal - Lieblingstal des Schwarzwaldes, Verlag Schillinger Freiburg 

1989          Hans Heid (Hrsg.): Martin Gerbert (1720-1793) Fürstabt von St. Blasien, Ausstellungskatalog der Ausstellung in der Histor. Lehrerbibliothek des Ludwig-Wilhelm-Gymnasiums in Rastatt (7.11.-29.12.89) 

1990          Alfons Deissler:  Der Umbruch in der katholischen Theologie des 18. Jahrhunderts erläutert an Abt Martin Gerbert von St. Blasien und Gallus Cartier von Ettenheimmünster (Vortrag gehalten am 6.11.89) - Stadtverwaltung Rastatt 

1992          Franz Hilger: Martin Gerbert - Fürst und Abt von St. Blasien - Zum Gedenken an seinen 200. Todestag, Kehrer Verlag Freiburg 

1995          Detlef Zinke (bearb.): Augustinermuseum Freiburg - Bildwerke des Mittelalters und der Renaissance (Auswahlkatalog) Herausg. durch Stadt Freiburg i. Br. Augustinermuseum, Hirmer Verlag München 

2001          Paul Booz: Bau- und Kunstgeschichte des Klosters St. Blasien und seines Herrschaftsbereichs (bearbeitet und herausgegeben von Marianne Booz) Schillinger Verlag Freiburg 

2003          Kirchengut in Fürstenhand - 1803: Säkularisation in Baden und Württemberg. Revolution von oben - Begleitband zu Ausstellung im Schloss Bruchsal (22.3.-7.9.2003), Verlag Regionalkultur Heidelberg - Ubstadt-Weiher - Basel 

 

hier geht es zurück zur  

| Einleitung | Aktuelles | Geschichte des Klosters | Geschichte der Bibliothek |

| Gerbert-Sammlung | Lavater-Sammlung | Wessenberg-Sammlung | Förderverein | Kontakt |